by Nawet najbardziej rygorystyczne procedury bezpieczeństwa, kilkumetrowe mury opasane drutem kolczastym i uzbrojeni strażnicy na wieżach strażniczych potrafią przegrać z ludzką determinacją i sprytem. Dzieje ludzkości znają przypadki, gdy uwięzieni ludzie wykazywali się wręcz genialnym zmysłem inżynieryjnym i psychologicznym, by odzyskać wolność.
Oto 5 najbardziej spektakularnych ucieczek z więzienia w historii – od wyspy Alcatraz po meksykańską dżunglę – które brzmią jak scenariusz z Hollywood, ale wydarzyły się naprawdę.
Ucieczka z Alcatraz (1962) – papier mache, sztuczne głowy i tratwa z płaszczy
Federalne więzienie na wyspie Alcatraz w zatoce San Francisco miało być twierdzą nie do zdobycia. Otoczone lodowatymi wodami, silnymi prądami morskimi i zgrają rekinów, mieściło najgroźniejszych przestępców w Ameryce. Wszystko zmieniło się w nocy 11 czerwca 1962 roku.
Trzej więźniowie – Frank Morris oraz bracia John i Clarence Anglin – opracowali plan tak precyzyjny, że do dziś bada go FBI. Za pomocą zaostrzonych łyżek do zupy i silnika ze starego odkurzacza, przez wiele miesięcy mozolnie powiększali otwory wentylacyjne w swoich celach. Aby uśpić czujność strażników podczas nocnych obchodów, przygotowali niezwykle realistyczne atrapy własnych głów. Wykonali je z mieszanki papieru toaletowego, mydła, farb plakatowych oraz prawdziwych włosów zebranych z więziennego zakładu fryzjerskiego. W nocy wydostali się przez szyby wentylacyjne na dach, zeszli rurami deszczowymi i odpłynęli w mrok na ręcznie wykonanej tratwie sklejonej z kilkudziesięciu płaszczy przeciwdeszczowych.
Mimo szeroko zakrojonych poszukiwań, ciał uciekinierów nigdy nie odnaleziono. Choć oficjalnie uznano ich za zaginionych, przesyłane po latach zdjęcia i badania dowodzą, że mogli pomyślnie dotrzeć do brzegu i spędzić resztę życia w Ameryce Południowej.
Drewniany pistolet Johna Dillingera (1934) – jak terroryzować strażników kawałkiem drewna
John Dillinger, słynny amerykański rabuś bankowy z czasów Wielkiego Kryzysu, słynął z bezczelności i brawury. Gdy w 1934 roku trafił do więzienia Crown Point w stanie Indiana – obiektu określanego przez miejscowego szeryfa jako „całkowicie ucieczkoodporny” – postanowił udowodnić stróżom prawa, jak bardzo się mylą.
Legenda głosi, że użył małego scyzoryka i wyrzeźbił w kawałku drewna imitację pistoletu półautomatycznego, wykańczając ją czarną pastą do butów dla metalicznego połysku. Prawda jest nieco mniej romantyczna – część historyków, powołując się na relacje jego własnego adwokata, twierdzi, że atrapę wykonał na zlecenie stolarz, a Dillinger sam podsycał później mit „samodzielnie wystruganej broni”, by dodać sobie rozgłosu.
Tak czy inaczej, fałszywy pistolet zadziałał: pewnego poranka, grożąc nim strażnikom, sterroryzował kilkunastu stróżów, zamknął ich w celi, po czym bez wystrzału zabrał prawdziwą broń i odjechał prywatnym samochodem samej pani szeryf, słuchając w radiu komunikatów o własnej ucieczce.
Wielka Ucieczka ze Stalagu Luft III (1944) – podziemne metro pod nosami nazistów
To wydarzenie, zorganizowane w obozie jenieckim w Żaganiu (dzisiejsze województwo lubuskie), stało się symbolem alianckiego oporu i zostało uwiecznione w kultowym filmie z 1963 roku z Steve’em McQueenem, Jamesem Garnerem i Richardem Attenborough w rolach głównych.
Niemiecki obóz Stalag Luft III zaprojektowano specjalnie dla pojmanych lotników – baraki postawiono na palach, by uniemożliwić podkopy, a ziemia miała jasny kolor, zdradzający każdy ślad piasku. Jeniec Roger Bushell stworzył tajną organizację, która podjęła się niemożliwego: budowy trzech potężnych, głębokich na 9 metrów tuneli o nazwach „Tom”, „Dick” i „Harry”.
Lotnicy wykazali się genialną inżynierią – z drewnianych łóżek zrobili stemplowanie ścian, z puszek po mleku zbudowali system wentylacyjny napędzany ręcznie, a pod ziemią położyli torowisko z drewnianymi wózkami do transportu ziemi. W nocy z 24 na 25 marca 1944 roku z tunelu „Harry” wydostało się 76 lotników. Choć większość w wyniku gigantycznej obławy została ponownie schwytana, akcja ta całkowicie sparaliżowała niemieckie zaplecze i zmusiła wroga do zaangażowania tysięcy żołnierzy na tyłach frontu.
Błyskawiczny podkop El Chapo (2015) – motocykl pod ziemią i tunel z klimatyzacją
Joaquín „El Chapo” Guzmán, szef meksykańskiego kartelu Sinaloa, udowodnił, że posiadając nieograniczone środki finansowe, można obrócić w żart nawet najbardziej rygorystyczne więzienie o maksymalnym rygorze Altiplano.
W lipcu 2015 roku El Chapo po prostu wszedł pod prysznic w swojej celi – jedyne miejsce nieobjęte ścisłym monitorem kamer – i zapadł się pod ziemię. Inżynierowie pracujący dla kartelu wykopali dla niego klimatyzowany, oświetlony tunel o długości ponad 1,5 kilometra, zawieszony 10 metrów pod ziemią. Tunel wyposażono w szyny i zmodyfikowany motocykl na uwięzi, który posłużył jako sprawny transport dla barona narkotykowego. Budowa wymagała wywiezienia ponad 3 tysięcy ton ziemi i gruzu, co odbyło się pod nosami strażników, bez wzbudzania jakichkolwiek podejrzeń.
Wielka ucieczka z więzienia Maze (1983) – masowy zryw IRA w Irlandii Północnej
Więzienie Maze w Północnej Irlandii uważane było w latach 80. za jedno z najlepiej strzeżonych miejsc w Europie. Przetrzymywano tam członków Tymczasowej Irlandzkiej Armii Republikańskiej (IRA). 25 września 1983 roku 38 więźniów przeprowadziło niezwykle skomplikowaną, masową ucieczkę.
Pistoletami przemyconymi na teren zakładu opanowali główny blok, obezwładnili strażników i przejęli furgonetkę dostarczającą żywność. Przebrani w mundury strażników opuścili teren więzienia. Była to największa masowa ucieczka w historii brytyjskiego więziennictwa – kilkunastu więźniów schwytano w ciągu kilku dni, ale część zbiegów pozostawała na wolności przez lata, choć z czasem niektórzy z nich trafili ponownie za kratki lub zginęli w akcjach IRA.
